ارتباط اندیشه‌های زیباشناختی با ساخت فضاهای شهری (نمونه موردی: میدان نقش جهان اصفهان و میدان سنت پیتر رم)

نویسندگان

1 دکترای شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 استادیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

3 ااستادیارگروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

چکیده

 
زیباشناسی در شهرسازی و معماری از جمله موضوعاتی است که اندیشه شهرسازان و معماران را به‌خود مشغول نموده است. برداشت‌های متفاوت در زمینه زیباسازی فضاهای شهری، علاوه بر بالا بردن هزینه‌های شهر، سبب بروز یک سردرگمی در این حوزه شده است. اینکه زیباشناسی در شهرسازی از کدامین منابع می‌تواند بهره‌مند گردد، این سئوال اصلی را مطرح می‌کند، که "چگونه می‌توان بین اندیشه‌های زیباشناختی و ساخت فضاهای شهری در دوره‌ای خاص تاریخی مشترکاتی را کشف نمود"؟ و فرضیه پژوهش نیز بر اساس سئوال اصلی مطرح می‌شود: "بین اندیشه‌های زیباشناسی با ساخت فضاهای شهری ارتباط وجود دارد". برای مطالعه موردی در این مقاله، گرایش‌های نظریه‌پردازان در امر زیباشناسی در یک دوره (دوران صفویه و رنسانس اروپا) با تکیه بر تحلیل میدان نقش جهان اصفهان و میدان سنت پیتر رم انتخاب و مورد بررسی قرارگرفته‌اند و سپس انطباق ویژگی‌های زیباشناسانه آن نظریه‌ها نسبت به کالبد دو میدان یادشده، با روش تحلیل کیفی-تاریخی وکمی و با استفاده از پرسشنامه و مطالعات کتابخانه‌ای ارزیابی شده است. با نتایج حاصل از پرسشنامه‌ها و یافته‌ها، ارتباط ملموسی بین اندیشه‌های زیباشناسی و ساخت فضاهای شهری طراحی شده در هر دو میدان به عنوان نمونه مشاهده شده است و مهمتر اینکه زیباسازی فضاهای شهری، مستلزم برخورداری از پشتوانه اندیشه‌های فلسفی و زیباشناسی، همچنین یک جنبش عمومی هنرمدارانه در ساخت فضاهای شهری می‌باشد.                                                       

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Philosophy and Location: Aesthetic Thoughts and its Relationship with the Building of Urban Spaces (A Case Study of Naghsh-e-Jahan Square in Isfahan and St. Peter's Square in Rome, Italy)

نویسندگان [English]

  • Abbas Damercheli 1
  • Navid Saeidi Rezvani 2
  • Seyyed Mohammad Reza Khatibi 3
1 Ph.D. in urban planning, Qazvin Azad Islamic University, Faculty of Architecture and Urban Planning, Qazvin, Iran
2 the Professor of Qazvin Azad Islamic University, Faculty of Architecture and Urban Planning, Qazvin, Iran
3 , the Professor of Qazvin Azad Islamic University, Faculty of Architecture and Urban Planning, Qazvin, Iran
چکیده [English]

Aesthetics is somehow engaged in the thoughts of urban planners and architects. Aesthetics is a complex subject that adheres to individual and group tastes complied with a coherent and theoretical framework. The impressions of the various and contrasting aspects of the beautification of urban spaces, in addition to raising the costs of the city, have caused confusion in the aesthetic field of urban planning and architecture. This article deals with what aesthetics in urban planning necessarily involves, which factors one has to deal with, or what kind of sources are used. In this article, the tendencies of theorists in aesthetics in the period of the Safavid and Renaissance in Europe based on the analysis of  Naqsh-e-Jahan Square of Isfahan and  St. Peter's Square in Italy in Rome were selected and studied. Then the adaptation and proximity of the features of the aesthetics have been evaluated applying the methodology of using qualitative and quantitative analysis. Based on the results of the questionnaires and findings, a tangible relationship between the aesthetic thoughts and ideas and the urban spaces designed in both Squares were observed. So, it was concluded that the beautification of urban spaces requires the backing of philosophical and aesthetic ideas, as well as a public art movement in the creation of urban spaces.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • urban aesthetics
  • the Safavid era
  • the Renaissance era
  • Naghsh-e- Jahan Square
  • St. Peter's Square
  1.  

    1. آنامرادنژاد رحیم. 1390. مقدمه‌ای بر میدان‌های شهری. بابلسر: انتشارات دانشگاه مازندران.
    2. اردلان نادر، لاله بختیار. 1394. حس وحدت – نقش سنت در معماری ایرانی، ترجمه ونداد جلیلی. چاپ پنجم، تهران: انتشارات علم معمار.
    3. اسکراتن راجر،‌هاسپرز جان. 1379. فلسفه هنر و زیباشناسی. ترجمه دکتر یعقوب آزند. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
    4. بحرینی حسین، حسین خسروی. 1393. راهنمای طراحی فضاهای شهری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
    5. بنتلی‌ای ین و همکاران. 1396. محیط‌های پاسخده. ترجمه دکترمصطفی بهزادفر. تهران: انتشارات دانشگاه علم و صنعت.
    6. بنه ولو لئوناردو .1394. تاریخ معماری رنسانس. ترجمه علی محمد سادات افسری. جلد دوم، تهران: انتشارات نیلوفر.
    7. پاکزاد، جهانشاه. ساکی، الهه. 1393. تجربه زیباشناختی محیط. نشریه هنرهای زیبا، معماری و شهرسازی شماره 3.
    8. پیرنیا محمد کریم، معماریان غلامحسین. 1374. آشنایی با معماری اسلامی ایران. تهران: انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران.
    9. تاتارکیویچ ووادیسواف. 1394. تاریخ زیباشناسی. ترجمه: محمود عبادیان، سید جواد میرفندرسکی. تهران انتشارات: نشرعلم.
    10. جان لنگ. 1386. طراحی شهری. ترجمه دکتر سیدحسین بحرینی. تهران: انشارات دانشگاه تهران.
    11. حبیبی سید محسن، 1377. مکتب اصفهان در شهرسازی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. مجله هنرهای زیبا، شماره 3.
    12. رنه ولک. 1388. تاریخ نقد جدید. ترجمه سعید ارباب شیرانی. جلد نخست. تهران: انتشارات نیلوفر.
    13. رفیع پور، فرامرز. 1382. تکنیک‌های خاص تحقیق در علوم اجتماعی. تهران: شرکت سهامی انتشار.
    14. زیته کامیلو. 1388. ساخت شهر براساس مبانی هنری. ترجمه دکتر فریدون قریب. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
    15. ژیمنز مارک. 1387. زیباشناسی چیست. ترجمه محمدرضا ابوالقاسمی. تهران: انتشارات نشر ماهی.
    16. شولتز، کریستین نوربرگ. 1394. روح مکان بسوی پدیدارشناسی معماری.(چاپ پنجم). تهران: انتشارات رخ دادنو
    17. شکوهی حسین. 1377. دیدگاه‌های نو در جغرافیای شهری. جلد اول. تهران: انتشارات سمت
    18. قبادیان وحید. 1394. سبک شناسی و مبانی نظری معماری معاصر ایران. چاپ سوم. تهران: انتشارات علم معمار رویال.
    19. کربن‌هانری. 1392. آفاق تفکر معنوی اسلام ایرانی. ترجمه داریوش شایگان، باقر پرهام. تهران: انتشارات فروزان روز.
    20. کروچه بندتو. 1388. کلیات زیباشناسی. ترجمه فواد روحانی. چاپ سوم. ص 72، 159.
    21. گروت لیندا، وانگ دیوید. 1394. روش‌های تحقیق در معماری. ترجمه دکتر علیرضا عینی فر. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
    22. گاردنر هلن. 1384. هنر درگذر زمان. ترجمه محمدتقی فرامرزی. چاپ ششم. تهران: موسسه انتشارات اگاه.
    23. گروتر یورگ کورت. 1393. زیبا شناسی در معماری. ترجمه مجتبی دولتخواه و سولماز همتی. تهران: انتشارات کتاب آبان.
    24. لوکاچ گئورک. 1373. پژوهشی در رئالیسم اروپایی. مترجم اکبرافسری. تهران:. انتشارات علمی و فرهنگی.
    25. لینچ کوین. سیمای شهر. ترجمه دکتر منوچهر مزینی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. 1395.
    26. ملاصدرا صدرالدین محمد بن ابراهیم الشیرازی. 1354. المبداء و المعاد. ترجمه سید جلال الدین آشتیانی. تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران.
    27. مدنی پور علی. 1392. طراحی فضای شهری. مترجم فرهاد مرتضایی. تهران: انتشارات سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران.
    28. میتو کارمونا، تیم هیت تتراک، استونن تیسدل. 1394. مکان‌های عمومی فضاهای شهری. ترجمه اسماعیل صالحی و دیگران.
    29. نصر سید حسین. 1375. هنر و معنویت اسلامی. ترجمه رحیم قاسمیان. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
    30. نوربرگ شولتز کریستیان. 1393. معنا در معماری غرب. ترجمه: مهرداد قیومی بیدهندی. چاپ پنجم. تهران: انتشارات چاپ و نشر شادرنگ.
    31. وینترز ادوارد. 1396. زیبایی شناسی و معماری. ترجمه عبدالله سالاروند. تهران: انتشارات نقش.
      1. Anamoradnezhad. R.(2012). Introduction to Urban Squares. Mazandaran. Babolsar: Mazandaran University Publications. (In Persian
      2. Ardalan، N. & Bakhteyar، L. (2016). The Sense of Unity-The Role of Tradition in Iranian Architecture. (5th Ed.). Translation by Vandad Jalili. Tehran: Elme Memar Publications. (In Persian)
      3. Tehran: Tehran University Publications. (In Persian)
      4. Bahraini، H. &Khosravi،H.(2015). Urban design Guide. Tehran: Tehran University Publications. (In Persian)
      5. Benevolo، L. (2015). The History of Renaissance Architecture. Translation by Ali M.S.Afsari. Second V. Tehran: Niloofar Publications. (In Persian)
      6. Carbin، H. (2014). Iranian Spiritual Thought. Translation by Dariush Shayegan & Bagher Parham Tehran: Forozan publicaions. (In Persian)
      7. Croce، B. (2010). General Aesthetics. Translation by Fouad Rouhani. 3th Ed. Tehran: Scientific &Cultural Company Publications. (In Persian)
      8. Cuthbert، R.A. (2006). The Form of Cities. Sydney-Australia: Blackwell Publishing Ltd.
      9. Desmet، P. (2004). From Disgust to Desire: how products elicit emotions، published in design and emotion proceedings. London: Taylor and Francis Publications.
      10. Ghobadian، V. (2016). Theories and Styles in Contemporary Iranian Architecture. (3th Ed.). Tehran: Royal Academy of Science Publications. (In Persian).
      11. Grote، L. & Wong D. (2016). Research Methods in Architecture. Translation by Ali Reza Einifar. Tehran: Tehran University Publications. (In Persian)
      12. Grutter، G.C. (2015). Architecture Aesthetics. Translation by Mojtaba Dolatkhah &Solmaz Hemmati. Tehran: Aban Book publications. (In Persian)
      13. Habibi، S.M. (2000). Esfahan School in Urban Development. Tehran: Fine Arts- Architecture and Urban Design Journal. No. 3.
      14. Jimenez، M. (2010). What is Aesthetics? Translation by Mohammad Reza Abolghasemi. Tehran: Mahi Publicationms. (In Persian)
      15. Lang، J. (2008). Urban Design. Translation by Seyed H. Bahraini. Tehran: Tehran University Publications. (In Persian)
      16. Lukacs، G. (1996). Research in European Realism. Translation by Akbar Afsari. Tehran: Scientific & Cultural Publications. (In Persian)
      17. Lynch، K. (2017). City Image. Translation by Manouchehr Mozayani. Tehran: Tehran University publications. (In Persian)
      18. Madanipour، a. (2012). Urban Design. Translation by Farhad Mortazai. Tehran: Information & Communication Technology Organization of Tehran Municipality Publications. (In Persian)
      19. Mito، C. Team، H & Tetra، S. Public Spaces of Urban Spaces. Translation by Ismail Salehi . Mahshid Shokohi& Zahra Ahari. Tehran: Art University. (In Persian)   
      20. Mulla Sadra، Sadrod-Din Muhammad bin Ibrahim Al-Shirazi (1976). Origin and Resurrection. Translation by Jalaluddin Ashtiani. Tehran: The Society of Wisdom and Philosophy of Iran publications. (In Persian)
      21. Nasr، S. h. (1998). Islamic Art and Spirituality. Translation by Rahim Ghasemian. Tehran: Islamic Tablighat Organization. (In Persian)
      22. Norberg، Schulz، C. Meaning in Western Architecture. Translation by Mehrdad Ghayyumi. 5th Ed. Tehran: Shardang Publications. (In Persian)
      23. Pakzad، J. & Sdaki، E. (2016). Aesthetic experience of the environment. Tehran: Fine Arts- Architecture and Urban Design Journal. Number 3. (In Persian)
      24. Pirnia، M.K. & Memarian، Gh. (1998). Islamic Architecture of Iran. Tehran: University of Science and Technology Publications. (In Persian)
      25. Rafipour، F. (2004). Specific Research Techniques in the Social Sciences. Tehran: Sahami Publications Co. (In Persian)
      26. Scurton، R. (2001). Philosophy of Art and Aesthetics. Translation by Yaghoub Azand. Tehran: Tehran University publications. (In Persian)
      27. Sitte C. (2010). Building the City Based on Artistic Foundations. Translation by Fereydoun Gharib. Tehran: Tehran University Publications. (In Persian)
      28. Shokohi، H. (2000). New Perspectives on Urban Geography. First vol. Tehran: Samt Publications. (In Persian)
      29. Tatarkiewich، W. (2016). The History of Aesthetic. Translation by Mahmoud Ebadian & Seyed Javad Mirfenderski. Tehran: Nashre Elm Publications. (In Persian)
      30. Trancik، R. (1986). Finding Lost Space: Theories of Urban Design. New York: Van Nostrand Reinhold Publications
      31. Winters، E. Aesthetics and Architecture. Translation by Abdullah Salarwand. Tehran: Naghsh publications. (In Persian)
      32. Wellek، R. (2010). The History of Modern Critique. Translation by Saeed Arbab Shirani. First Vol. Tehran: Niloufar Publications. (In Persian)
      33. Whitik A. (Edi). (1974). Encyclopedia of urban planning. New York: McGraw Hill.
      34. Zuker Paul. (1970). Town and Square. Ney York: Columbia University Publications