ارزیابی عوامل تأثیرگذار در روند فرسودگی‌ بافت‌های قدیم شهری در راستای نوسازی و بهسازی (مطالعه موردی: شهر داراب)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 (دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه زابل)

2 (دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه زابل)

چکیده

فرسودگی شهری یکی از مشکلات جدی و پدیده‌ای غیرقابل اجتناب است که بخش قابل توجهی از بافت‌های قدیمی شهرها در برگرفته، و به بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری تبدیل شده‌اند. عوامل مؤثر در ایجاد فرسودگی محیط‌های شهری، موجب ناسازگاری در بافت، افزایش فضاهای مخروبه و رها شده شهری برای بافت قدیم شهرها بوجود آورده است. این پژوهش از نوع هدف کاربردی، مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و مشاهدات میدانی می‌باشد. هدف این مقاله ارزیابی عوامل تأثیرگذار در توسعه فرسودگی‌ بافت‌های قدیم شهری در راستای نوسازی و بهسازی (مطالعه موردی شهر داراب) می‌باشد. ارزیابی رابطه میان هر یک از این عوامل را می‌توان به نوعی مسأله تصمیم‌گیری نیز تلقی کرد. بنابراین، می‌توان از روش آزمون تصمیم‌گیری (DEMATEL FUZZY) برای روابط تأثیرگذاری و تأثیرپذیری متقابل عوامل مورد مطالعه استفاده کرد، به گونه‌ای که شدت اثر روابط عوامل  مذکور و اهمیت آن‌ها را معین می‌کند. در این تحقیق با استفاده از نظرات کارشناسان و خبرگان برنامه‌ریزی شهری در شهر داراب رابطه بین عوامل تأثیرگذار در توسعه فرسودگی بافت قدیم شهر داراب بر اساس معیارهای و زیر معیارهای اقتصادی، مدیریتی، اجتماعی و فرهگی، کالبدی، زیست محیطی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصل از یافته‌های تحقیق با توجه به نمودار گراف نشان می‌دهد که عوامل اقتصادی (C1) دارای بیش ترین تأثیرگذاری و عامل زیست‌محیطی (C5) دارای کم ترین تأثیر و تأثیرپذیرترین عوامل فرسودگی هستند. به عبارت دیگر عوامل اقتصادی یک نفوذ کننده قوی و عوامل زیست محیطی یک نفوذپذیر قوی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment factors Process the deterioration of urban Old texture for rehabilitation and restoration: case study of Darab City

نویسندگان [English]

  • Akbar Kiani 1
  • Fatemeh Haidari 2
1 Ph.D., Associate Professor, Geography and Urban Planning, Department of Geography, University of Zabol
2 Graduate student in Geography and Urban Planning, University of Zabol
چکیده [English]

Urban deterioration is one of the serious problems and phenomenal unavoidable that a significant portion of textures from older cities and metropolitan areas have become obsolete and inefficient. Factors leading to deterioration of the urban environment, causing inconsistencies in the textures, increasing the dilapidated and abandoned urban spaces created for the old city. This research focuses on the application based on the library study and field observations. The purpose of this paper is evaluating the affective factors in the development deterioration urban old texture in order for rehabilitation and restoration (case study in Darab city). Assessing the relationship among these factors can be considered as a problem of decision making. Thus, we can test method decisions (dematel fuzzy) for relationships of mutual influence and influenced factors under the study used in such a way that the intensity of the effect of these mentioned factors and their significance is specified. In this research by the use of standpoints of experts and proficient urban planners the relationships among effective factors in the development of the deterioration texture old city of Darab was assessed. Indicators and under indicators were economics; managements; social and cultural; physically; bio­environmental which were recognized. The results reveal that economic factors (C1) have deterioration with the greatest influence and bio­environmental factors (C5) have deterioration the least efficacy. Otherwise, it can be said that economic factors are strong effective factors  and bio­environmental factors are exhaustion factors.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Darab
  • urban deterioration
  • old texture
  • Rehabilitation and Restoration
 
1)  احمدی، ع. 1390. تحلیلی بر چشم‌انداز توسعه پایدار بافت فرسوده‌ی شهری با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی نمونه‌ی موردی محله سر تپوله شهر سنندج، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه جغرافیا، دانشگاه شهید چمران. 135.
2)  امیری، س. 1375. چگونگی شناخت و اصلاح بافت‌های فرسوده شهری، مجموعه مقالات دومین سمینار سیاست‌های توسعه مسکن در ایران، وزارت مسکن و شهرسازی، تهران.27 شهریور. جلد 1. 243.
3)   بابازاده، و. 1388. استخراج قواعد فازی از داده‌های GIS با استفاده از شبکه عصبی فازی جهت تشخیص بافت‌های فرسوده مناطق 5 و 11 شهر تهران، پایان نامه کارشناسی ارشدRs & GIS ، دانشگاه شهید بهشتی. 118.
4)   جهانشاهی، م، ح. 1383. تحلیل بافت‌های فرسوده و مشکل‌سازی شهری و راهبردهای آن، مجله جستارهای شهرسازی، شماره 8، 19-27.
5)  چینی چیان، م. 1374. تحلیل‌های اقتصادی فرسایش محلات شهری و سیاست‌های مناسب برای مبارز