تحلیل فضایی عملکردهای زیباشناسانه در ایجاد آرامش روانی شهروندان ( نمونه موردی:منطقه 6 شهرداری تهران)

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 (عضو هیأت علمی گروه جغرافیا، دانشگاه شهید بهشتی تهران)

2 (کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی تهران)

چکیده

بحث زیبایی یکی از مقوله­های مهم در راستای تحقق آرامش روحی و روانی شهروندان به حساب می­آید. بسیاری از عملکردهای زیباشناسانه که در برگیرنده راحتی محیط، دسترسی یا نفوذپذیری، تنوع و گوناگونی، خوانایی، نظم فضایی، توالی منظر، ادراک فضایی و نمابانی می­باشد باید در طرحی منظر شهری مورد توجه قرار گیرد. بدون توجه به عناصر زیباساز در طراحی محیطی شهرها نمی­توان به طراوت و شادابی کالبدی که زمینه را برای آرامش روحی و روانی شهروندان مهیا می­سازد دست یافت. بدین منظور هدف اصلی این پژوهش تعیین استراتژی بهینه برای بهبود سازمان فضایی و عملکردهای زیباشناسانه در منطقه 6 تهران می­باشد. بدون شناخت نقاط ضعف، قوت، فرصت و تهدید نمی­توان کاستی­های موجود در منطقه را تشخیص داد. برای تحقق این منظور از دو مدل مکمل SWOT و ANP برای تعیین بهترین استراتژی استفاده گردیده است. مدل ANP یکی از موثرترین مدل­های کمی برای تشخیص راهبرد بهینه­ در مطالعات چند شاخصه به حساب می­آید. نتایج نهایی مطالعان نشان داد که استراتژی WO موثرترین راهبرد برای وضعیت فعلی منطقه می­باشد. استراتژی WO یا محافظه­کارانه و تنوع بخشی بر ضعف داخلی منطقه و فرصت­های موجود برای بهبود شرایط آتی تاکید دارد. بدین ترتیب در کنار تقویت عوامل قوت و کاهش اثرات تهدید باید به ضعف داخلی و فرصت بیرونی بیش از همه توجه ویژه نشان داد. تأکید بر تندیس­های شهری، پارک­های منطقه­ای، تامین روشنایی، مبلمان شهری، تغییر کاربری اماکن متروک و نظافت محلی مهم ترین راهکارهای پیش رو برای بهبود وضعیت فعلی منطقه در حوزه زیباسازی می­باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spatial Analysis Aesthetic Functions on Mental Relaxation for Citizens (Case Study:Tehran City, District 6)

نویسندگان [English]

  • Batoul Majidi Khameneh 1
  • Hassan Jangi 2
1 M.A. Academic Member, Faculty of Earth Science, Shahid Beheshti University, Iran
2 M.A. Geography and Urban Planning student, Shahid Beheshti University, Iran
چکیده [English]

Aesthetic concern  is one of the most important concepts to realization of mental relaxation for citizens. Many of the aesthetic functions which includes environmental convenience, accessibility or permeability, diversity, readability, spatial order, sequence of perspective, perception of space are attractive in the design of urban landscape. Without attention to beautification elements in urban environmental design, physical freshness and liveliness can not be gained. The main objectiveof thisstudy isdetermining theoptimal strategy, ranking and analysis of  aesthetic functions in the 6th district of Tehran. First we used SWOT and ANP for determining the best strategy. Studies show that WO strategy or diversification and conservative strategy is the most important strategy in the district. Then two important variables of Performance and satisfaction of Beautification Organization were Evaluated With emphasis on the seven indexes (number of beautification elements, Locating, shape and form, color, environmental harmony, lighting and readability) by means of SPSS running  Pearson’s coefficient of correlation formula. The results show that there is direct relation between satisfaction of citizens and Performance of Beautification Organization which means that, performance increases by increasing satisfaction. In relation with performance index of Beautification Organization, the highest average of performance was located for men and color for women. The Minimum average was the elements’ number index for men and for women. In relation with satisfaction index of Beautification Organization the highest average of satisfaction was for  color  and the minimum average was lighting. Finally for ranking of regions inside the district, the AHP model was used for surveying performance and satisfaction in regions’ scales. The district 2 was ranked as the highest rank and the district 1 was ranked  as the lowest rank on the base of performance and satisfaction of the whole citizens. The results of study showed that Emphasis on urban statues, regional parks, lighting, urban furniture, and land use change of abandoned places and local cleaning and gaining innovative ideas are the most important mechanisms to improve the current situation in district beautification.

کلیدواژه‌ها [English]

  • beautification
  • urban landscape
  • mental relaxation
  • 6th district of Tehran